İdris Solmaz, Dersimlilerin Rus Çarlığı ile olan savaşının Osmanlı ile ilgisi-alakası yoktur

1390705_1394453814123323_1688984996_nDersimlilerin Rus Çarlığı ile olan savaşının Osmanlı ile ilgisi-alakası yoktur. Kendi vatanları olan Kırmanciye’yi korumak amaçlı Rus ordusuyla çarpışmışlardır. 

1915’te Enver Paşa Dersimlilerin Ruslara karşı Osmanlılar ile birlikte savaşmasını sağlamak için Dersimlileri Elazığ’a görüşmeye davet etmiş, Dersimliler reddetmiştir. 

Aynı yıl Osmanlı hükümeti Hacı Bektaş evladı Çelebi Cemalettin Efendi aracılığıyla Dersimlilerden yardım istemiş, Erzincan’a davet etmiştir, fakat Dersimliler gitmemiştir. 

Çanakkale cephesi olsun, başka bir cephe olsun, Dersimliler hiçbir cepheye Osmanlı askeri olarak savaşmaya gitmemiştir. (Osmanlı’nın Dersim’de hükmedebildiği bölgelerde tutup götürdüğü insanlar hariç.) 
http://www.youtube.com/watch?v=nlWpkAzYH3Q ]

1916’ta Rusların Erzurum’u alması ile eşzamanlı, 10 bin kişilik Dersimli silahlı kuvvet, Dersim’de Osmanlıların kontrolündeki düzlük bölgeleri ele geçirmiş, Türk memurları kovmuştur. 

Aynı yıl Osmanlı ordusu Pertek ve Pülümür üzerinden Dersim’e saldırmıştır. Osmanlı ordusu eriştiği Dersim köylerini yakıp yoketmiştir. 

25 Haziran 1916’da Ruslar Erzincan üzerine hücum etmiş, Dersimliler DÜŞMANLARI OLAN OSMANLI ile Rusların savaşını kendi memleketlerinden izlemiştir (istisna olarak Balabanlı Gül Ağa Osmanlılara yardım etmiş, sonra bin pişman şekilde Dersim’e iltica etmiştir.) 

Rusların önünden Erzincan’ın batısına doğru kaçan Osmanlı ordusunu Dersimliler yakalamış, askerî teçhizatlarını almış, Osmanlı askerlerini kovmuştur. 

Aynı yıl Dersimliler Rus komutan Lahof ve Ermeni komutan Muradov Paşa ile görüşmelerde bulunmuş, sonrasında Ovacık’ta KIRMANCİYE HÜKÜMETİ dediğimiz hükümeti kurmuşlardır. 

Rusya’daki Ekim devrimi ile birlikte 1917’de Dersimli Kırmanclar ve Ermeniler Erzincan’da bir başka hükümet meydana getirmişlerdir. (sonrasında hükümet Ovacık’a geri taşınmıştır.)

1918’de Rus ordusu geri çekilmeye başlayınca Osmanlı ordusu Erzincan’ı işgal etmiş, Dersimli Kırmanc ve Ermenilerin kurdukları hükümeti yoketmiştir. Bu sırada Seyit Rıza Erzincan’daki Kırmancları korumak için kendi kuvvetleri ile Erzincan’a girmiş, hareketi Erzurum’a kadar genişletmiştir. 

Mustafa Kemal’in Samsun üzerinden doğuya gelmesinin sebebi, İngiltere’nin emri gereği, Dersimli Kırmancların ve Ermenilerin meydana getirdikleri şûra hükümetlerini yıkmaktır. 

Hacette Üniversitesinde okutulan Atatürk İlkeleri Ve İnkılap Tarihi Dersi’nin Dr. M. Derviş Kılınçkaya tarafından hazırlanmış olan notlarında da bu tabloya işaret ediliyor:

‘‘İngilizler, bölgedeki etnik çatışmaların durdurulmasını, Erzurum, Erzincan, Bayburt ve Sivas bölgelerinde bir dizi şuralar kurulduğunu ve bunların hemen önlenmesini istemiş, aksi halde kendilerinin bölgeye müdahale edeceklerini bildirmişlerdi. Bunun üzerine hükümet Samsun yöresinde durumu yerinde inceleyip gereken önlemleri almak ihtiyacını duymuş ve bölgeye güvenilir birisinin gönderilmesi için harekete geçmiştir.. Damat Ferit Paşa kabinesi o bölgeye değerli fakat kendi isteklerine göre davranacak bir komutanın gönderilmesini düşünüyordu.. Padişah ve hükümet, dürüst, güvenilir ve iyi bir asker olduğu bilinen ve İttihatçılarla arası açık olan Mustafa Kemal Paşa’yı 30 Nisan 1919’da 9. Ordu Müfettişliğine tayin etmeyi uygun buldu. Mustafa Kemal Paşa ‘ya görevi sırasında bütün askeri ve sivil makamlara emretme yetkisi de verildi.’’ 

Dersim bölgesinden Ankara’daki meclise vekil olarak gidenler, Osmanlı’nın aşiret mekteplerinde okumuş Hamidiyeli kişilerdir, Dersim’i temsil etmemektedirler. O tarihte Dersim’i temsil edenler, Koçgiri’de Ankara hükümeti ordusuna karşı savaşan Dersimlilerdir (1921)

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

2.719 kere okundu

Gülengül Üsdtündağ; “Yetiş Pirim”