“İnisiatifê Projea “Zoné Ma-Zazaca”…

Gülten Karaca’nın emek, çaba ve katkıları sonucu, hem deneyimlerini paylaşmak hem de katılımcılar ile “Dêsim, Gımgım, Xınıs ve Qoçgiriye‘de” yüzyıllardır konuşulan kadim dilimiz “Zonê Ma-Zazaca” için yapılmış olan, yapılan ve yapılacaklar üzerinde konuşmak, karşılıklı deneyim ve önerilerimizi paylaşmak, dilin geleceğiyle ilgili bir “inisiyatif” oluşturulmak istenmektedir. İnisiyatif, 16.09.2017 tarihinde Cumartesi günü, saat: 14.00’te, Eyüpoğlu Hotel, Karanfil Sokak No. 73, Kızılay (Bakanlıklar)/Ankara, adresinde bir araya gelecektir. editör

Kendi kaleminden, “Gülten Karaca” ve “Zoné Ma-Zazaca” üzerine çalışmaları:

 

Dilimiz ile ilgilenmem dilin “tehlike altında” olması, eğitim yoluyla öğretilme imkânından yoksun olmasının bilincinde olmam ile başladı; ne yazık ki biraz geç kalmışlığım oldu.

 

Etrafımda diğer halklar için doğal olan durumlar, bizde yoktu. Ve halen de kısmen yok. Dili yaşatmak için, “TV”ler, sosyal medyadaki diller, gazete, radyo, okullardaki eğitim” gibi önemli araçların yok olduğu bir ortamda bulunduğumun, üstelik bazı milliyetçi akımların bizim dili ve kimliği kendi etki alanları altına aldıklarının bilincindeydim; her şey, bizim etkinliğimiz dışımızda oluyordu.

 

Başkaları bu bulunduğumuz “doğal” ortama veya duruma nasıl geldiler; bunun için neler yaptılar, yapıyorlar? İşte, tüm bunları araştırdım ve “hiçbir şeyin kendiliğinden ortaya çıkmadığını, arkasında belli koşullar altında bir emek sarf edildiği, belli aktiviteler ve etkenler sonucu ile oluştuğunu” fark ettim.

 

Almanya’da ikinci mesleğim, “Multimedia-Agent” idi. (Önceleri, klinik alanında doktor sekreteriydim). Doğal olarak mesleğim, “Multimedya-Agent” olduğu için “internet” alanında da tecrübem vardı ve “kendimi dilsel olarak geliştirirsem şayet, belli koşulları yerine getirip,  bizde de aynı durum ve ortamı neden yaratmayalım” diye düşündüm. Çünkü kendi olanaklarımı değerlendirdiğimde, bunun imkânsız bir şey olmadığını fark ettim. Dili yaşatmak için, “projeler” yapmak gerekiyordu. Bir proje başladıktan veya yaptıktan sonra, bunlar “zincirleme” devam ediyordu; güzel olan buydu ve ben, bunu başarma yoluna koyuldum.

 

Fakat bu düşüncelerimi topluma da tanıtmam gerekti. Bu sebeple, “dil” üzerine “proje üretme” kapsamında “www.facebook.com”da çeşitli konular üzerine gruplar oluşturdum.  İlk olarak, medyaya yansıtarak ve kullanmanın bir aşaması olarak “facebook’u bizim dile çevirmek” oldu. Ve halen tercüme aşamasındadır. Sağ olsunlar,  Hawar Tornêcengi arkadaşın da epey destek ve katkısı oluyor.

 

Tercümeleri yaparken kendi kaynağımız olarak bir sözlüğümüz yoktu. Üstelik siyasi ve milliyetçi taraftarlıkla konulardan uzak, dile hakîm olanlar ile bunun aktarılması gerekiyordu.  Bu sebeple, kendimize özel dört dilde bir “Online Sözlük” için internette bir sayfa oluşturdum; (http://qesebend-sozluk.de/). Ve sözlük, şimdilik gelişim sürecindedir.

 

Facebook’u tercüme ederken eksik kelimeleri sözlüğe de aktarıyorum. Böylece sözlüğümüz, yavaş yavaş gelişmeye başladı; ülke isimleri, dil isimleri gibi eksiklikleri de zamanla ekledim. Şimdi, sözlüğümüz bir “şekil” aldı; fillerin daha iyi bulunması için, fiil çekimleri için ayrı bir bölüm oluşturdum. Böylelikle sözlüğümüz, gramatiksel (dil bilgisi) olarak gelişmeye devam ediyor.

 

Sözlüğümüzün veri bankasını ise; “Google Zazaca (Zonê Ma) Sözlük” için kullanacağız. Böylece başka bir projeye daha adım atacağız. “Google Zazaca (Zonê Ma) Sözlük” için bir Workshop sayfamız var. Burada ön hazırlık için, hala ön bilgileri topluyoruz. (https://www.facebook.com/GoogleZazacaSozluk/).

 

Sosyal medya denilince, bu tabi ki “facebook” ile kısıtlı değil; “twitter”, “youtube” de var; var da var. Bunun dışında bilgisayar kullanımı da var; bunların “aplikasyonlarının tercüme edilmesi” gerekmektedir. Ayrıca, “özel-TV” de gereklidir…

 

“Tehlike altında” olan dili yaşatmak ve canlandırmak için bu girişimler çok önemlidir ve bu süreçte “özgünlüğü” korumak da çok önemlidir. Sözlük, Dil-Enstitüsü ve kendimize özen ve özgün dil üzerine bir “çalışma grubu”muz da olmalı. Ki, alt yapı olarak sözlüğü geliştirmek ve facebook tercümeleri için zaten küçük bir çalışma grubumuz bulunmaktadır. Ankara, 25.07.2017.

 

Gülten Karaca

 

***

 

“İnisiatifê Projea Zonê Ma”; Zonê Ma-Zazaca Proje İnisiyatifi”

 

Konuşmacılar (eklenti yapılabilir):

Mesut Özcan
Hawar Tornêcengi
Asmen Ercan Gür
İbrahim Doğan
Gülten Karaca

 

– Dilin tarihsel olarak geçmişi; bugün neden konuşulmuyor; geleceğe dair neler yapılması gerekiyor.

– Sözlük (http://qesebend-sozluk.de/)

• herhangi soruları sorabiliriz, fikir alışverişi
• kendi kelime hafıza/listelerimizi sözlüğe eklemek için iletme imkânı;
Fiil çekimlerini “Fiiller bölümüne” eklemek için ön çalışma;
• ileriye yönelik geliştirme hedefleri
• sözlüğün ilk baskısı için tartışmak
• sözlüğün ilerideki baskıları için agenda belirlemek

 

Dil Enstitüsü kurmak

• Enstitü için fikir alışverişi ve agenda

 

Dil Çalışma grubu

• Çalışma grubumuzdaki arkadaşları gramatik konusunda “aynı” düzeye getirmek
• kendimize özen alfabe (ki şimdiki alfabe ile fazla değişiklik bile gerekli değil) ve alfabenin isimlendirmesi üzerine tartışmak

 

Özel TV

• Finanse etme yöntemleri
• Tehlikeli dili yaşatmak ve canlandırmak için gerekliliğini tartışmak

 

Dili medyaya yansıtmak ve toplumsal katkı

→ Facebook Zonê Ma (tercüme aşamasındadır, her ağız için 3 ayrı Applikasyon olacak, dil- ve kimlik tanımlarında düzenlemeler yapılacak)
→ Twitter
→ Google
→ Google Zazaca Sözlük (Online sözlüğümüz ile veri bankası oluşturma
aşamasında – https://www.facebook.com/GoogleZazacaSozluk/ )
→ Windows Zazaca

 

Bunların Applikasyonlarını Zazaca tercüme etmemiz gerekmektedir:

Facebook, Twitter, Google’in yöntemi aynıdır: Bunlar kişisel çalışma ile değil, toplumsal katkı ve çalışmalar ile tercüme ediliyor (dil bilgisi olanlarda ek olarak kalite sağlıyor).
Fakat Windows için dil bilgisi olan tercümanlar gereklidir.

 

Dil- ve kimlik tanımı konusunda başkalarının yaydığı bilgi kirliliği, lehçecilik.

• Wikipedia
• Munzur/Dersim Üniversitesi, Yaşayan Diller Bölümü
• Lehçecilik (Zaza/Zazaki ve Kürtçe üzerinden)

 

Uzun vadeli dil revitalizasyon planımız/programımız/hedeflerimiz:

 

1. Etap:

Dili medyaya yansıtmak (facebook, twitter, google, tv……)

 

2. Etap (1. Etap ile aynı zamanda ve sonra)

• Zazaca Çalışma Grubu ( + entegre edilmiş Dili Canlandırma Çalışma grubu)
• Eğitim Malzemeleri
• Çatı Enstitü
• Kendine özen dil tanımları ile Enstitüler (?)

 

3.cü Etap

Eğitim Merkezleri

 

  • “İnisiatifê Projea Zonê Ma; Zoné Ma-Zazaki Proje İnisiyatifi”

 

Pêşkeşkar: Gülten Karaca

 

Caê u waxtê têare amaêne: 16 Êlule/Hengurê 2017; Sate: 14.00

 

Enqara-Tırkiya

 

Toplantı tarihi ve yeri:

 

Cumartesi, 16.09.2017.  Saat: 14.00 Yer: Eyüpoğlu Hotel, Karanfil Sokak No. 73 Kızılay (Bakanlıklar)/Ankara

 

Projea ser yirtibat:

 

whites@web.de

aliyedemeniz@hotmail.com

 

www.facebook.com/events/338180323278099/?fref=ts

https://www.facebook.com/groups/145506035869495/?fref=ts

 

(Visited 415 times, 1 visits today)

Yanıt “İnisiatifê Projea “Zoné Ma-Zazaca”…

  1. ibrahim akarcay 27/07/2017 de 11:51

    ben acik soyleyim zazalar ve zazacanin konusulmasini yoksayan bir TC 2 kurt harekatlaridir,zazacanin uzerindeki baskiya ve yok edilmesine karsi calisan herkese tesekkurler,saddece kurdce zazaca ve turkce konusanlarin hepsinin alevi milletine konustuklari dillerde oturu kimlik bicmek gibi gorevlerine karsiyim,umarim bu faliyette kurdce konusanlarin yaptigi gibi biz allevi milletine vurmaya sovmeye tehditlere donusmez,calismalarinizda basarilar dilegiimle

    Cevapla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

1.215 kere okundu

Widgetized Section

Go to Admin » appearance » Widgets » and move a widget into Advertise Widget Zone