TBMM’de Kürt ve Türk Parlamenterlerin “ZAZALAR KİMDİR” kavgası

Mecliste bir ‘ZAZA’ hayaleti dolaşır!

Bazı ünlü ZAZALAR, Sanatçı Yılmaz Güney, Mahsun Kırmızıgül ve BDP eş başkanı Selahattin Demirtaş bilinen zazalar. ZAZALIK kavramı Kürt mücadelesinin yükselmesi ile gündemi sürekli meşgul etse de hala pek çok kesim tarafından Türkiye’de yakın gelecekte bir zazalık tehlikesi görmemektedir.

Anadolu ve Mezopotamya arasında dağlık bölgelerde yaşayan, doğuda Kürtlerle batıda Türlerle iç içe geçmiş ve bazı yerlerde kızılbaş bazı bölgelerde  Sunni İslamın içinde yer alan ve bir türlü tanımında anlaşılamayan ZAZALIK tartışması, kapalı kapılar ardındaki bir tartışma olmaktan çıkıp Meclis çatısına taşındı. AKP milletvekili  Aktürk’ün meclis kürsüsünde Türkiye’deki azınlıkları sayarken Zazalar’ı zirk etmesi üzerine BDP milletvekili Sabahat Tuncel’in sert tepkisiyle karşılandı.

Bilindiği gibi Zazaca dili uzun yıllardır kayıbolmakta olan diller katagorisinde görülüyor. Ancak ZAZALAR kavramı Türkiye’de geçmişten beri olmasına rağmen, bu söylem gerek İsmail Beşikçi ve gerekse pek çok Kürt aydını tarafından büyük bir tepki ile karşılanıyordu, keza zazaca dili konuşan çevreler de kendi arasında dillerini ayrı ayrı tanımlamaktaydı. Dersimce, Kırmançki, Zazaki, Dımilki, Zone Ma… gibi isimlerle tarif edilen dil, 1995’ler sonrası Zazaca olarak tanımlanmaya çalışıldıysa da, Dersimliler kendi dillerine Kırmaçki demeye başladı.

TBMM’deki ZAZALAR tartışması AK Parti içindeki Zaza kökenli milletvekilleri ile BDP milletvekilleri arasında önümüzdeki günlerin yeni tartışma konusu olarak görülüyor.

Meclis’e sıçrayan polemik

“Zazalar Kürt mü?” tartışması Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşındı

Son yıllarda sık sık gündeme gelen, “Zazalar Kürtmüdür?” tartışması Meclis‘e de taşındı. Meclis‘te kurulan çözüm komisyonuna bilgi veren Koç Üniversitesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Şener Aktürk, “Bir samimiyet ve hakkaniyet testi olarak Diyarbakır’daKürtler için ne istiyorsak Kırcaali’de Türkler, Mardin’de Araplar, Kerkük’te Türkmenler, Rize’de Lazlar ve Bingöl’de Zazalar için de benzer hakların meşru ve makul olduğunu kabul etmemiz gerekiyor… Türkiye’nin bütün illerinde değişik yoğunluklarda yaşayan Arap, Boşnak, Çerkez, Gürcü, Kürt, Laz, Zaza ve diğer etnik kökenlerden gelen vatandaşlar nüfusun önemli bir kısmını oluşturuyorlarsa, yerel temsilcileri aracılığıyla Türkçe’nin dışındaki dillerde de belediye hizmetlerinin verilmesini talep edebilir” dedi.
Aktürk’ün bu sözlerine BDP Tunceli Milletvekili Sabahat Tuncel, “Zazalar da Kürt” diyerek tepki gösterdi. AK Parti Adıyaman Milletvekili Mehmet Metiner, “Eğer siz Türklük üzerinden geliştirilen sorunlu alanın bir başka versiyonunu Kürtlük üzerinden tanımlarsanız, o zaman kendinizle çelişmiş olursunuz. ‘Zazalar Zazadır’ diye bir slogan hatırlıyorum. Kendim Kürdüm ama bir Zaza kendini Kürt mü tanımlar, Zaza mı tanımlar? Kendini sadece Zaza tanımladığı için ona ayrımcı gözle mi bakacağım. Onun tarihsel geçmişine uzanıp Kürt olduğunu mu kanıtlamaya çalışacağım. Bütün bu uğraşlar Kültür üzerinden bir etnisite, başka bir deyişle bir etnisite mühendisliğinin ifadesidir. Kürtlük inkar edildi. Bu çerçevede Zazalar’ın da kimliğinin inkar edilmediği bir Kürt tanımına ihtiyacımız var.Zazalar’ın da etnik kimliklerini inkar etmememiz gerekiyor” dedi.

3 AYRI İDDİA
TBMM‘ye de yansıyan Zazalar hakkında 3 ayrı iddia var. Dünyaca ünlü Alman dil bilimci Prof. Dr. Jost Gippert’e göre Zazaca, İrani dil grubundan bir dil ve Kürtçeden tamamen ayrı. BDP’ye yakın çevrelere göre ise Zazaların ayrı bir millet olduğunu savunanlar Kürtlerin siyasi birliğini bölmek istiyor. Bir diğer iddia iseZazaların Türk olduğu yönünde.

NERELERDE YAŞIYORLAR
Nüfuslarının 4 milyon civarında olduğu tahmin edilen Zazalar; ağırlıklı olarak Tunceli, Bingöl, Erzincan, Elazığ, Diyarbakır, Sivas, Erzurum, Malatya, Bitlis, Batman illerinin belli bölgelerinde yaşıyor. Alevi ve Sünni mezheplerinde olan Zazalar, Türkiye’nin dışında başta Avrupa olmak üzere birçok ülkede yaşıyor. Yurtdışında da 300 bin Zaza‘nın olduğu tahmin ediliyor.

ÜNLÜ ZAZALAR
Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, BDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, CHP Tunceli Milletvekili Hüseyin Aygün, işadamı Abdullah Kiğılı, sanatçılar Yılmaz Güney, Mahsun Kırmızıgül, Servet Kocakaya, Necati Şaşmaz, Fatih Kısaparmak, Ceylan, Alişan, Seher Dilovan’ın Zaza olduğu biliniyor.

İşte “Zazalar Kürt müdür?” tartışmasında görüşler:

TÜRK MİLLİYETÇİLERİ GİBİLER
Hüseyin Aygün (CHP Tunceli Milletvekili): Zazacayla Kürtçe ayrı diller. Biri İrani diller ailesine mensup diğeri başka bir aileden geliyor. Dillerin genel iskeletinin farklı olmasının yanı sıra bugünkü günlük konuşmada da bütünüyle farklılaşmış durumda. Zazaca konuşan biriyle Kürtçe konuşan bir kişi günlük hayatta birbirlerini anlayamıyorlar. Zazalar ırki olarak da Kürt değillerdir. Zazaların Kürt olduklarını savunan ve bunu dayatan BDP’liler, bir zamanlar ‘Kürtler de Türktür. Dağda yürürken kart kurt diye ses çıktığı için onlara Kürt deniliyor’ diyen Türk milliyetçilerinden farklı bir şey yapmıyorlar.

BİLİMSEL HİÇBİR YÖNÜ YOK
Zülfü Selcan (Tunceli Üniversitesi Zazaca Bölüm Başkanı): İrani diller familyası 40 dili içinde barındırır. Zazaca da bu diller içinde, başlı başına bir dildir. Kürtçe ayrı, Zazaca ayrı bir dildir. Bir dil demek başlı başına etnik grup ve halk demektir. Zazaların Kürt olduğu iddiası tamamen siyasidir. Bu iddia, ‘Biz burada bir devlet kuracağız, yer adlarını da şöyle yapacağız, burada konuşulan diller de belli bir dilin lehçesi sayılacak ve onları asimile edeceğiz’ anlamını taşır. Tamamen siyasi bir iddiadır ve bilimsel hiçbir yönü yoktur.

FARSLARLA KARIŞMIŞ TÜRKLER
Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu (MHP Kayseri Milletvekili): Zazaların, Kürtlükle alakaları yok. Amerikalı bilim adamı Prof. Dr. David Magie’nin yazdığı Osmanlı İmparatorluğu’nda doğudaki aşiret ve grupları incelediği yazısında ‘Türklerin biraz Arap ve Farslarla karışmış olanlarıdır’ diyor. Ben de buna inanıyorum. Kürtler sayılarını fazla göstermek için bunu yapıyorlar. Tunceli’de birçok kişi Zazayız diyor bu da yanlış. Başta İzol aşireti olmak üzere Afşarlar var. Bu iddiayı ortaya atanlara göre Seyit Rıza da Kürt. Oysa Seyit Rıza Horasan erenlerinden bir Türkmen. Hatta 1938’deki görüşmelerde ‘beni Türkmenistan’a, Horasan’a gönderin’ diyor.

SAYGILI OLSUNLAR
Yrd. Doç. Dr. Ali Kemal Özcan (Tunceli Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı): Zazalar ve Kürtler akrabadırlar. Filistinlilerle İsrailliler de akrabadır. Akrabalık ilişkisi farklı, dil farklıdır. Ben bir araştırmamda Kürtçe ve Zazaca’da en çok kullanılan ve eğitimle insan dağarcığına girmemiş 200 kelime seçtim. Aynı araştırmayı Almanca ve İngilizce için de yaptım. Almanca ve İngilizce yüzde 12’lik bir farkla birbirine daha yakın çıktı. Zazaların Kürt olduğunu iddia edenler Türk asimilasyoncu geleneğinin Kürtlere yaptığını Zazalara yapıyor. 80 yıldır Kürtler, dillerinden hareketle Türk olmadıklarını ispatlamak için uğraştılar. Saygılı olmalılar.

EHİL ELLERE BIRAKILMALI
Mesut Yeğen (Kürt Tarihi Dergisi Genel Yayın Yönetmeni): Bu profesyonel bir tartışmadır. Siyasetin de bu tartışmaya katılmasını zorlayan sebepler var. Bir kısım Zaza entelektüel, Zazacanın Kürtçe’nin içinde erimesinden endişe ediyorlar. Buna karşın Kürt siyasetinin tedbir almasını bekliyorlar. Bir taraftan da devlet eliyle Kürtler arasındaki siyasi ve toplumsal birliği önlemek için teşvik edilen bir kısım Zaza, Kürt siyasetini mütehakkim ve asimilasyoncu göstermek için kullanıyor. Tartışma ehil ellere bırakılmalı. Kürt siyaseti Zazalar ve Zazalık adına kim ne talep ediyorsa bu talepleri karşılamak için güçlü teminatlar vermeli.

ZAZALAR EN ESKİ KÜRTLERDİR
Adil Zozani (BDP Hakkari Milletvekili) : 2008 yılında yapılan bir MGK toplantısından sonra Zazaların Kürtlerden ayrıştırılması gibi bir politika esas alındı. Zazaca Kürtçe’nin en kadim lehçesidir. Kürtçenin atası sayılan Avesta diline en yakın olan lehçedir. Zaten bu dili Zazaca değil Kürtçe’nin Dımli lehçesi olarak adlandırıyoruz. Zazaların ayrı bir millet olduğunu iddia etmek Kürtleri bölüp, iradelerini zayıf düşürmek ve siyaseten zor durumda bırakmak gayretleridir. Zazalar en eski Kürtlerdir. Son dönemlerde dilden anlamayan dilbilimciler türedi. Böylesi bilimsel bir tartışmayı sistemin yarattığı ayrışma siyasetine teşne olmaları üzücüdür.

İnan Gedik, haber türk

(Visited 5.110 times, 2 visits today)

2 Yanıtlar TBMM’de Kürt ve Türk Parlamenterlerin “ZAZALAR KİMDİR” kavgası

  1. kuazar 11/11/2016 de 10:48

    zazalar orta asya kökenli türklerin kavimler göçü sırasında irana yerleşmiş orada harmanlanmış sonra anadoluya taşınmış kökeni proto uygurlara kadar giden eski bir türk uygarlıgıdır. genetik yapı olarak türklerle yüzde 67 kürtlerle yüzde 28 uyumludur. anadoluda yaşayan türklerle orta asyada yaşayan türklerin genetik uyumu yüzde 71 dir.

    Cevapla
  2. İlteriş Kutluk Kağan 17/08/2013 de 11:34

    Zaza’ların tarihine biraz baktım,menşey olarak bugünkü Afganistan’ın güney bölümü çıkıyor.Ya da Hazar’ın güneyi.Her iki bölge de tarih boyunca fars ve Türklerin ortak yaşam alanları.Bazı tarihçiler Cengiz han’ın önünden kaçan Zaza’ların bugünkü Tunceli,Sıvaz,Bingöl bölgesine gelerek yerleştiklerini ve hatta başlarında olan Celalettin Harzemşah’ın bu bölgede var olan Kürtlerle yapılan bir savaşta öldürüldüğü söyleniyor.Tunceli’li arkadaşlara sordum,”Sultan baba” dan bahediyorlar.Sanırım bu Celalettin Harzemşah olmalı.Kürtler Anadolunun yerli halkı değil.Genelde Zağros yöresinde,Irak ve İran’ın güneyindeki bir bölgede yerleşmiş etnik ve hiç devleti olmamış bir grup.Osmanlı safevi çatışmalarını biraz inceledim,Safevilere karşı osmanlı Kürtleri güçlendirmiş ve anadoluya Irak ve İran’dan gelen Kürtleri yerleştirmiş.Hatta doğu ve G.Doğu’da alevi Türkmenlerin en korkulu rüyası olmuşlar geçmişte.Bazı kayıtlarda Osmanlı,İdrisi Bitlisinin ittifakı neticesinde yüzbinlerce Türkmen ve Zaza katledilmiş.Zazalar Güney Türkistandan dan,Kürtler ise Güney Irak’tan gelmişler.Bunlar arasında nasıl bir ırkı var,doğrusu anlamadım.Kürtler bir defa hiç İran’ın doğusunda görülmemişler.hal böyle olunca Zazaları Kürt saymak akılla ve tarihi gerçeklerle alay etmek gibi bir şey.Yıllarca ayrımcılığı savunan Cemal diye bir yazar,şimdi rahmetli olmuş alevi.Kendisi de Malatya’lı.Adam araştıra araştıra Zazaların Türk olduğunu görmüş ve bir sürü de makale yazmış.Bunları da gördüm.Bence Zazalar üstünde Türkler asla bir etnik asimilasyon yapmamış.Tam tersi Kürtler ile iç içe yaşadıkları için dilleri yok sayılmış,ikinci sınıf insan muamelesi görmüşler.Bir çok zaza arkadaşım var,hepsi de kendilerinin Kürt olmadığını söylüyor ve her yönden Türklerle daha yakınlık olduğunu belirtiyorlar.Ben kişinin etnik yapısına bakmam.Millet olmak ayrı,etnik aidiyet daha ayrı bir şey.Kürt ve Zaza ları da bu milletin asli unsuru olarak kabul ediyoruım.Asgari 1.000 yıllık birliktelik,aynı milletin çocukları olmamız için yetmedi mi de,hala etnik aidiyet üzerinden gidiyoruz.Kürtlerden bir tek alevi yok,neden?Zazaların da en az ayrısı alevi.Bunların sebebini hiç düşündünüz mü?Osmanlı safevi ilşkilerinde Kuzey Anadolu safevi egemenliğinde olduğu için bu bölge halkı alevi,güney bölüm de osmanlı hakimiyet alanında olduğu için sunniliği seçmiştir.Irak,Suriye veya İran’da bir tek alevi Kürt bulamassınız.Bu size bir şey anlatmıyor mu?Kürtler genelde şafiidirler.Alevilik ise Türklerin neredeyse milli mezhebi haline gelmiştir.İmam-ı Azam bile bu manada alevidir.Çünkü Emevilere karşı Abbasiler ve dolayısıyla Hz Ali taraftarlarının yanında yer almıştır.Zazalar sunniliği seçebilirlerdi.Osmanlı sunni anlayışı olmamış olssa idi,bence kesinlikle zazaaların tamamı Türk alevisi olurdu.

    Cevapla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

11.179 kere okundu

Widgetized Section

Go to Admin » appearance » Widgets » and move a widget into Advertise Widget Zone